เกี่ยวกับ ธสน.

กฎกระทรวง
กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๓๖

ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการส่งออก
และนำเข้าแห่งประเทศไทย
พ.ศ. ๒๕๓๖

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๓๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
“สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน” หมายความว่า สัญญาหรือเอกสารสิทธิเกี่ยวกับการบริหารเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างสกุลเงินสองสกุลขึ้นไป ได้แก่ สัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า สัญญาแสดงสิทธิในการซื้อขายเงินตราต่างประเทศตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ สัญญารับหรือส่งมอบเงินตราต่างประเทศในอนาคตตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ สัญญาแปลงหนี้เงินตราต่างประเทศ หรือสัญญาอื่นในลักษณะเดียวกันตามที่คณะกรรมการกำหนด
“สัญญาอัตราดอกเบี้ย” หมายความว่า สัญญาหรือเอกสารสิทธิเกี่ยวกับการบริหารเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงของอัตราดอกเบี้ย ได้แก่ สัญญากำหนดอัตราดอกเบี้ยล่วงหน้า สัญญาแสดงสิทธิในการรับหรือจ่ายดอกเบี้ยตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ สัญญารับหรือจ่ายดอกเบี้ยในอนาคตตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ สัญญาแปลงหนี้อัตราดอกเบี้ยจากอัตราดอกเบี้ยคงที่เป็นอัตราดอกเบี้ยลอยตัว หรือในทางตรงกันข้าม หรือสัญญาอื่นในลักษณะเดียวกันตามที่คณะกรรมการกำหนด
“ธนาคารกลาง” หมายความว่า สถาบันหรือองค์กรของต่างประเทศที่ทำหน้าที่รับผิดชอบนโยบายการเงิน หรือรักษาเสถียรภาพและความมั่นคงของระบบสถาบันการเงินของประเทศนั้น
ข้อ ๒ ให้ธนาคารดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์ และภาระผูกพันที่เกิดจากการค้ำประกัน การรับรองหรืออาวัล และภาระผูกพันอื่นใดเว้นแต่ภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงตามมาตรา ๘ (๖) และ (๗) ตามหลักเกณฑ์และวิธีการการคำนวณ ดังนี้
(๑) รายการในงบการเงินทางด้านสินทรัพย์และภาระผูกพันทุกรายการ เว้นแต่ภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงตามมาตรา ๘ (๖) และ (๗) ที่นำมาคำนวณ ให้ใช้มูลค่าตามบัญชี ณ วันที่รายงาน ทั้งนี้ ต้องแปลงมูลค่าสินทรัพย์และภาระผูกพันที่เป็นเงินตราต่างประเทศให้เป็นเงินตราไทยก่อน
(๒) คูณสินทรัพย์แต่ละรายการด้วยน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์นั้นตามที่กำหนดในข้อ ๕
(๓) คูณภาระผูกพันแต่ละรายการด้วยค่าแปลงสภาพของภาระผูกพันนั้นตามที่กำหนดในข้อ ๖ แล้วนำผลลัพธ์ที่ได้คูณกับน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์นั้น ตามที่กำหนดในข้อ ๕ อีกครั้งหนึ่ง
(๔) รวมผลคูณของสินทรัพย์ตาม (๒) กับผลคูณของภาระผูกพันตาม (๓) ทุกรายการ
           อัตราส่วนเงินกองทุนต่อผลลัพธ์ที่คำนวณได้ตาม (๔) ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละแปด
ข้อ ๓ ให้ธนาคารดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงตามมาตรา ๘ (๖) และ (๗) โดยให้หักเงินสำรองเพื่อชำระค่าสินไหมทดแทนจากรายการภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงทุกรายการ เว้นแต่ภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรงบประมาณ เพื่อชำระหนี้ให้ โดยใช้มูลค่าตามบัญชี ณ วันที่รายงานรวมกัน ทั้งนี้ ต้องแปลงค่าภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันที่เป็นเงินตราต่างประเทศให้เป็นเงินตราไทยก่อน
อัตราส่วนเงินกองทุนต่อภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงตามวรรคหนึ่ง ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละยี่สิบ
ข้อ ๔ การแปลงมูลค่าสินทรัพย์และภาระผูกพันทุกรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศให้เป็นเงินตราไทย ให้ใช้อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราตามอัตราถัวเฉลี่ยอัตราซื้อขั้นต่ำและอัตราขายขั้นสูง ตามที่ทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราได้กำหนดไว้ ณ วันที่รายงาน สำหรับสกุลเงินที่ทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรามิได้กำหนดไว้ ให้ใช้วิธีการคำนวณแบบอัตราไขว้
ข้อ ๕ น้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์แต่ละประเภท มีดังต่อไปนี้
(๑) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๐ ได้แก่
(ก) เงินสดทั้งที่เป็นเงินตราไทยและเงินตราต่างประเทศ
(ข) เงินฝากที่ธนาคารแห่งประเทศไทย
(ค) เงินลงทุนในตลาดซื้อขายพันธบัตร โดยมีสัญญาว่าจะซื้อหรือขายคืนที่ดำเนินการโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
(ง) เงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลไทย หรือหลักทรัพย์ที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย หรือหลักทรัพย์ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือเงินให้สินเชื่อเฉพาะส่วนที่ไม่เกินมูลค่าของหลักทรัพย์ดังกล่าวที่ใช้เป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(จ) เงินให้สินเชื่อที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย หรือเงินให้สินเชื่อที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณเพื่อชำระหนี้ให้
(ฉ) เงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลหรือธนาคารกลางที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อในส่วนที่รัฐบาลหรือธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข
(ช) เงินให้สินเชื่อเฉพาะส่วนที่ไม่เกินมูลค่าของหลักทรัพย์รัฐบาล หรือธนาคารกลางที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรีเป็นประกันรวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ซ) เงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาล หรือธนาคารกลางนอกจากที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่รัฐบาลหรือธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ ทั้งนี้ ต้องเป็นสกุลเงินของประเทศนั้นและไม่เกินหนี้สินที่ธนาคารมีอยู่ในเงินสกุลนั้น
(ฌ) ยอดเหลื่อมบัญชีระหว่างสำนักงานของธนาคาร
(ญ) เงินให้สินเชื่อเฉพาะส่วนซึ่งเท่ากับจำนวนที่ได้กันไว้เผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
(ฎ) ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า
(ฏ) เงินสดระหว่างเรียกเก็บเพื่อประโยชน์ของลูกค้า
(๒) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๐.๒ ได้แก่
(ก) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ หรือเงินให้สินเชื่อที่มีธนาคารพาณิชย์รับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์เป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ข) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารออมสิน หรือธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร หรือเงินให้สินเชื่อที่ธนาคารดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ค) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยบริษัทเงินทุน บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ หรือบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ หรือเงินให้สินเชื่อที่บริษัทดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยบริษัทดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ง) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นหรือรัฐวิสาหกิจ หรือเงินให้สินเชื่อที่นิติบุคคลหรือรัฐวิสาหกิจดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลหรือรัฐวิสาหกิจดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(จ) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ฉ) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยองค์การของรัฐในกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่องค์การดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยองค์การดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ช) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยองค์การระหว่างประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่องค์การดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยองค์การดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ซ) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ ทั้งนี้ ต้องมีระยะเวลาคงเหลือไม่เกินหนึ่งปี
(ฌ) เงินให้สินเชื่อเพื่อการส่งออกตามเล็ตเตอร์ออฟเครดิตที่ได้ส่งสินค้าตามเงื่อนไขแล้ว แต่ในกรณีผู้ออกเล็ตเตอร์ออฟเครดิตเป็นธนาคารพาณิชย์ จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี จะต้องมีระยะเวลาคงเหลือของเล็ตเตอร์ออฟเครดิตนั้นไม่เกินหนึ่งปี
(ญ) เงินให้สินเชื่อที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณเพื่อชำระหนี้ให้ แต่สำนักงบประมาณมิได้จัดสรรเงินชำระหนี้ให้จนล่วงพ้นระยะเวลาที่ถึงกำหนดชำระเกินสองปีขึ้นไป
(๓) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๐.๕ ได้แก่
(ก) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยเทศบาล หรือเงินให้สินเชื่อที่เทศบาลรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยเทศบาลเป็นประกัน
(ข) เงินให้สินเชื่อเพื่อสวัสดิการที่อยู่อาศัยแก่พนักงานธนาคาร โดยธนาคารรับจำนองที่ดินและหรือสิ่งปลูกสร้างนั้นเป็นประกันลำดับหนึ่ง ทั้งนี้ ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวต้องมีมูลค่าไม่ต่ำกว่ายอดเงินให้สินเชื่อคงค้าง รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ค) ภาระผูกพันที่เป็นสัญญาอัตราแลกเปลี่ยน หรือสัญญาอัตราดอกเบี้ยที่คูณด้วยค่าแปลงสภาพตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๖ แล้ว เว้นแต่คู่สัญญาจะถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มที่มีน้ำหนักความเสี่ยงต่ำกว่า ๐.๕
(๔) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๑ ได้แก่
(ก) เงินให้สินเชื่อแก่ภาคเอกชน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ข) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน ซึ่งระยะเวลาคงเหลือเกินหนึ่งปี
(ค) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลหรือธนาคารกลางนอกกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่รัฐบาลหรือธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับที่มิใช่เงินสกุลของประเทศนั้น หรือมีจำนวนเกินหนี้สินที่ธนาคารมีอยู่ในเงินสกุลนั้น
(ง) ที่ดิน อาคาร อุปกรณ์ สินทรัพย์ประจำอื่นๆ และทรัพย์สินรอการขาย
(จ) สินทรัพย์อื่นที่มิได้ระบุน้ำหนักความเสี่ยงไว้ใน (๑) (๒) และ (๓)
ข้อ ๖ ค่าแปลงสภาพของภาระผูกพันแต่ละประเภท มีดังต่อไปนี้
(๑) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐ ได้แก่
(ก) ตั๋วเงินเพื่อเรียกเก็บ
(ข) วงเงินกู้ที่ลูกค้ายังมิได้เบิกใช้
(ค) ภาระผูกพันที่ธนาคารสามารถบอกเลิกเมื่อใดก็ได้
(ง) ภาระผูกพันของธนาคคารที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณเพื่อชำระหนี้ให้
(จ) ภาระผูกพันอื่นที่มิได้ระบุค่าแปลงสภาพไว้ใน (๒) (๓) (๔) และ (๕)

(๒) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๒ ได้แก่ ภาระผูกพันเพื่อการนำสินค้าเข้าตามเล็ตเตอร์ออฟเครดิต ทั้งที่มีเอกสารประกอบ และยังไม่มีเอกสารประกอบ
(๓) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๕ ได้แก่ ภาระผูกพันที่ขึ้นอยู่กับผลการดำเนินงานของลูกค้า เช่น ค้ำประกันการรับเหมาก่อสร้าง หรือค้ำประกันการยื่นซองประกวดราคา เป็นต้น
(๔) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น ๑ ได้แก่
(ก) การรับอาวัลตั๋วเงิน รับรองตั๋วเงิน ค้ำประกันการกู้ยืมเงินและค้ำประกันการขาย ขายลด หรือขายช่วงลดตั๋วเงิน
(ข) การสลักหลังตั๋วเงินแบบผู้รับสลักหลังมีสิทธิไล่เบี้ย
(ค) สัญญาซื้อขายสินทรัพย์ที่ธนาคารต้องปฏิบัติตามโดยปราศจากเงื่อนไข
(๕) ภาระผูกพันสำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยให้กำหนดตามอายุสัญญาที่เหลือ ดังต่อไปนี้
(ก) อายุสัญญาที่เหลือไม่เกินสิบสี่วัน ทุกสัญญามีค่าแปลงสภาพเป็น ๐
(ข) อายุสัญญาที่เหลือไม่เกินหนึ่งปีมีค่าแปลงสภาพ ดังต่อไปนี้
(๑) สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๒
(๒) สัญญาอัตราดอกเบี้ย มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๐๕
(ค) อายุสัญญาที่เหลือตั้งแต่หนึ่งปีขึ้นไป มีค่าแปลงสภาพดังต่อไปนี้
(๑) สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๕
(๒) สัญญาอัตราดอกเบี้ย มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๑
ในกรณีที่ลูกค้ารายเดียวกันทำสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนหรือสัญญาอัตราดอกเบี้ยทั้งทางด้านซื้อและด้านขาย ให้คูณจำนวนเงินด้านซื้อและด้านขายด้วยค่าแปลงสภาพก่อนและนำค่าที่ได้มาหักกลบกันแล้วจึงนำจำนวนสุทธิไปคูณกับน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์แต่ละประเภทตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๕

ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๘
ธารินทร์ นิมมานเหมินท์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง



หมายเหตุ : - เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๓๖ บัญญัติให้ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทยดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์ หนี้สิน หรือภาระผูกพันตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎกระทรวง สมควรกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขให้ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทยดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์ หนี้สินหรือภาระผูกพันดังกล่าว จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้